Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
AKCEPTUJĘ

Wolne Rodniki i stres oksydacyjny

O wolnych rodnikach i stresie oksydacyjnym słyszymy dużo i wszędzie. Wiemy, że są szkodliwe, i w sumie więcej nas nie obchodzi. Hasła takie jak „właściwości antyoksydacyjne” czy „zwalcza szkodliwe działanie stresu” wystarczą aby nas przekonać do wielu produktów pro-zdrowotnych. Ale czym tak na prawdę są wolne rodniki, jak powstają i czym grozi ich nadmiar?? 

Wolne rodniki to cząsteczki w naturalnie występujące w naszym organizmie. Są to atomy lub grupy atomów, które zostały pozbawione jednego lub kilku elektronu, czyli mają nieparzystą liczbę elektronów. Owe niesparowane elektrony powodują, że atomy lub cząsteczki są bardzo reaktywne i niszczą wszystko co stanie im na drodze, dążąc do sparowania elektronu. Szybko wchodzą przez to w reakcje z wieloma różnymi cząsteczkami  i dlatego mogą być bardzo niebezpieczne. 

Tak na prawdę wolne rodniki powstają naturalnie w naszym organizmie. Są często produktem procesów metabolicznych w komórkach,  lub podczas trawienia, np. podczas spalania tłuszczów nienasyconych, w szczególności wielonienasyconych, o niestabilnej strukturze,  takich jak olej słonecznikowy czy kukurydziany (o tłuszczach pisałam już TUTAJ). 

Reaktywne formy tlenu

W każdej komórce ciała podczas reakcji chemicznych uczestniczą cząsteczki tlenu. W tych reakcjach wytwarzane są wolne rodniki jako produkty uboczne. Są to reaktywne formy tlenu, które działają szkodliwie na żywe komórki, niszcząc ich ściany, materiał DNA czy białka. Jednak nasz organizm wytworzył mechanizmy niwelujące owe cząsteczki, wykorzystując do tego przeciwutleniacze! 

Pozytywne działanie wolnych rodników

Czy nie brzmi ciekawie zagadnienie o pozytywnym działaniu wolnych rodników? Otóż nic z naturze nie dzieje się bez przyczyny. Wolne rodniki mają swoje miejsce i w naszym organizmie. Dzięki nim unicestwiane są różne szkodliwe bakterie, wirusy czy grzyby. Wytwarzając wolne rodniki komórki odpornościowe radzą sobie z tymi patogenami, a nowe badania wskazują, że wpływają też na funkcjonowanie limfocytów, regulując odpowiedź immunologiczną. Jednak wolne rodniki w dzisiejszych czasach powstają dużo łatwiej, więc jest ich za duża ilość, przez czynniki opisane poniżej.

Co wzmaga produkcję wolnych rodników?

Ogólnie wszyscy wiemy, że papierosy, alkohol, cukier czy tłuszcze są niezdrowe. Ale to stres oksydacyjny i wolne rodniki tłumaczą nam dokładnie dlaczego tak jest. Wyżej wymienione substancje wspomagają wytwarzanie wolnych rodników poprzez wzmożone działanie organizmu do osiągnięcia stanu równowagi. Alkohol, papierosy i cukier to toksyczne substancje, a ich metabolitów organizm musi pozbyć się jak najszybciej. W tym właśnie procesie wytwarzanych jest więcej wolnych rodników które zaczynaja przeważać swoją liczebnością nad antyoksydantami. 

Stres oksydacyjny 

Dochodzi do niego podczas nierównowagi pomiędzy wolnymi rodnikami a przeciwutleniaczami. Wolne rodniki są endogenną formą stresu, ponieważ ich reaktywność prowadzi do powstania stanów zapalnych, zmian komórkowych, zaburzeń pracy organów a w rezultacie zaburzeń hormonalnych i wielu innych, które są wynikiem utraty równowagi. 

Reakcje łańcuchowe

Dlaczego wolne rodniki są dodatkowo takie niebezpieczne? To przez to, że ulegają reakcjom łańcuchowym. Każdy niesparowany atom szukający pary elektronu, odbiera go innej cząsteczce przy pierwszej okazji. Inna cząsteczka staje się reaktywna i szuka elektronu do sparowania, często wytwarzając więcej niż jeden nowy wolny rodnik. W ten sposób rozpoczyna się reakcja łańcuchowa, która rozpędza się siejąc zamęt w pobliskim otoczeniu, w tkankach, komórkach i często w ich DNA. 

Co dokładnie, z życia codziennego, prowadzi do powstawania wolnych rodników?

  • alkohol
  • stres psychiczny
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny
  • leki (chemioterapia)
  • toksyny (spaliny, pestycydy, nikotyna, metale ciężkie)
  • promieniowanie UV

Co możemy zrobić?

Niewiele z nas wie dlaczego  tak na prawdę witaminy są tak ważne w diecie. Owoce i warzywa nie tylko są mniej kaloryczne od produktów zwierzęcych i nie tylko zawierają dużo cennego błonnika. Rośliny są źródłem witamin i polifenoli, które wykazują zdolność do neutralizowania wolnych rodników. Witamina C, E oraz beta karoten są naturalnymi przeciwutleniaczami. Należy pamiętać, że zbyt duże stężenie przeciwutleniacza z pożywienia jest szkodliwe, gdyż niektóre antyutleniacze w zbyt dużych stężeniach stymulują procesy prooksydacyjne, czyli nie spełniają swojej pierwotnej funkcji. Dlatego ważna jest urozmaicona dieta i różnorodność źródeł przeciwutleniaczy. 

Z pomocą często przychodzą nam zioła i owoce roślin o dużych stężeniach przeciwutleniaczy. Ja używam eliksirów ZOJO, które w małych dawkach zapewniają mi wielką dawkę różnorodnych przeciwutleniaczy i adaptogenów.

Dodaj komentarz